LỜI MỞ ĐẦU

            Địa chí - lịch sử là ghi chép về một vùng đất qua các giai đoạn lịch sử. Đó là sự mô tả, phản ánh đời sống chính trị, kinh tế, xã hội, văn hoá của cư dân, những đặc trưng, bản sắc của lịch sử và văn hoá về vùng đất đó.

Lịch sử Bình Định, quá trình này diễn ra từ thời nguyên thuỷ tới nay đã trải qua hàng ngàn năm với nhiều lần biến đổi và phát triển. Nhưng việc nghiên cứu, tập hợp tư liệu, tổng kết lịch sử hầu như không đáng kể, nhất là giai đoạn lịch sử Bình Định trước ngày thành lập Đảng. Hội nghị Ban Thường vụ Tỉnh uỷ tỉnh Bình Định vào tháng 4 năm 2000 đã chỉ rõ: Cần tăng cường dung lượng tri thức lịch sử và chiều sâu nghiên cứu cho giai đoạn lịch sử từ thế kỷ XIX trở về trước là yêu cầu chính đáng và cần thiết của Đảng bộ và nhân dân khi cần hiểu rõ về cội nguồn lịch sử và bản sắc văn hoá của quê hương. Vấn đề này đặt ra cho các tác giả cần phải cơ cấu lại nội dung, tăng cường việc sưu tầm tư liệu, mở rộng các lĩnh vực nghiên cứu một cách công phu, trong khi đó phần kế thừa của các giai đoạn lịch sử này lại quá ít ỏi.

Trước khi thực hiện Tập: Lịch sử trong bộ Địa chí Bình Định,chưa ai hình dung được diện mạo lịch sử Bình Định trong toàn bộ giai đoạn từ đầu đến thế kỷ XIX. Nỗ lực tái hiện được giai đoạn lịch sử này là một thành công của tập Lịch sử Bình Định.

Để thực hiện công việc biên soạn tập Lịch sử, các tác giả và cộng tác viên đã tiến hành sưu tầm tư liệu ở các Cơ quan lưu trữ và Thư viện Trung ương, ở Huế, TP.Hồ Chí Minh, đặc biệt tại thành phố Quy Nhơn - nơi có các cơ quan lưu trữ và thư viện của tỉnh, thành phố đã tận tình giúp đỡ. Công việc nghiên cứu, điền dã để sưu tầm tài liệu ở các làng xã trong các huyện và thành phố Quy Nhơn cũng được thực hiện nhiều lần và được các địa phương quan tâm, tạo mọi điều kiện thuận lợi. Tập thể tác giả cũng thường xuyên được Ban chỉ đạo biên soạn, Sở Khoa học và Công nghệ, Sở Văn hoá Thông tin, cùng các ban ngành của tỉnh chỉ đạo, phối hợp cộng tác chặt chẽ, có hiệu quả. Đặc biệt, được sự quan tâm của Thường vụ Tỉnh uỷ, Ủy ban Nhân dân tỉnh,Sở Khoa học và Công nghệ của tỉnh đã động viên, tạo điều kiện tốt cho tập thể tác giả tiến hành nghiên cứu, tổ chức hội nghị đánh giá công trình để đưa đến việc nghiệm thu chính thức. Nhân đây cho phép chúng tôi bày tỏ lòng biết ơn đối với sự quan tâm và giúp đỡ to lớn đó.

Xin cảm ơn Phó Giáo sư Huỳnh Lứa, Phó Giáo sư Lê Xuân Diệm, các nhà sử học: Dương Trung Quốc, Nguyễn Đinh Đầu, các nhà nghiên cứu Nguyễn Du, Đỗ Quyên, Hoài Nam, Văn Trọng Hùng, TS. Nguyễn Thanh Tùng, TS. Phạm Văn Cảnh, TS. Man Ngọc Lý, ThS. Nguyễn Bá Trà, ThS. Nguyễn Thị Thanh Hoà, ThS. Nguyễn Thị Kim Oanh, Nguyễn Chí Cường đã có nhận xét và đóng góp ý kiến quý báu cho các tác giả. Tiếp thu các ý kiến của các nhà khoa học và ý kiến chỉ đạo Uỷ ban nhân dân tỉnh, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh, chúng tôi đã sửa chữa, bổ sung..., nay công trình được hoàn thiên hơn.

Mặc dù, chúng tôi đã có nhiều cố gắng, nhưng với những khó khăn về khách quan và hạn chế của chủ quan, công trình nghiên cứu biên soạn “Địa chí Bình Định - Tập Lịch sử” chắc chắn vẫn còn tồn tại những sai sót. Kính mong được Lãnh đạo tỉnh, các nhà khoa học và bạn đọc quan tâm đến lịch sử Bình Định góp ý.

Xin chân thành cảm ơn.

Thay mặt các tác giả

      PGS-TS.ĐỖ BANG