Sở khoa học và công nghệ Bình Định

QUY HOẠCH TỔNG THỂ VÙNG ĐẦM THỊ NẠI (QUY NHƠN - BÌNH ĐỊNH)

Đồng bằng hạ lưu sông Kôn và sông Hà Thanh là vùng trọng điểm lúa quan trọng bậc nhất của tỉnh Bình Định trong đó có 5342 ha vùng ven đầm Thị Nại, có quan hệ mật thiết với vùng đầm nhất là 2 vấn đề úng và mặn. Để ngăn mặn và bảo vệ cho dân vùng ven thuộc các huyện Tuy Phước, Phù Cát và Tp. Quy Nhơn từ năm 1975 hệ thống đê khu Đông đã được xây dựng, năm 1986 đã lập luận chứng kinh tế, kỹ thuật hoàn chỉnh đê này. Trên cơ sở đó hàng năm trung ương và tỉnh đã đầu tư xây dựng nhằm từng bước hoàn chỉnh đê theo nhiệm vụ thiết kế. Tuy nhiên cho đến thời điểm nghiên cứu hệ thống tràn tháo lũ mới làm được 64%, các cống tiêu bị xuống cấp hầu hết, các cánh cống đều bị hỏng, đóng mở rất khó khăn, các cửa sông hầu hết bị bồi lấp nghiêm trọng làm cho việc tiêu úng và thoát lũ ngày càng hạn chế. Hàng năm còn một lưu lượng lũ khá lớn chảy tràn qua đê gây sạt lở bờ và mái đê.

Đầm Thị Nại (ĐTN) có diện tích mặt nước là 5.060 ha là nơi tiếp giáp giữa hai làn nước mặn và ngọt thông qua cửa biển Quy Nhơn. Lượng nước ngọt hàng năm đổ vào đầm khoảng 4,0 tỷ m³, mang theo phù du dinh dưỡng vì vậy đã tạo môi trường thuận lợi cho các loài sinh vật nhiệt đới phát triển phong phú và đa dạng. Đặc biệt có các loại tôm sú, tôm bạc có giá trị xuất khẩu cao trên thị trường khu vực và quốc tế. Do hiệu quả cao của con tôm xuất khẩu đã kích thích nghề nuôi tôm phát triển mạnh trong vùng đầm và ven đầm, trong những năm gần đây nhân dân vùng ven đầm đã tự phát làm nhiều hồ tôm nhưng vì chưa có quy hoạch toàn diện: nơi nào có thể trồng lúa, trồng cói; nơi nào có thể đắp bờ nuôi tôm là có lợi nhất; nơi nào phải chừa ra để làm lòng lạch tiêu úng và thoát lũ, phục vụ giao thông thủy ..v.v.. do đó nhiều hồ tôm đã gây cản trở việc tiêu úng và thoát lũ, một số hồ tôm làm sau lại hạn chế hiệu quả của hồ tôm làm trước sinh ra kiện cáo lẫn nhau, mâu thuẩn giữa những hộ sản xuất nông nghiệp với những hộ nuôi tôm, mâu thuẩn giữa các hộ nuôi tôm với nhau ngày càng gay gắt. Vì thế mục tiêu của đề tài: “Quy hoạc tổng thể vùng đầm Thị Nại” đặt ra là quy hoạch về thủy lợi, thủy sản, giao thông, nông lâm nghịêp, phân bố lực lượng sản xuất hợp lý nhằm phát huy cao nhất những tiềm năng đất đai, kinh tế vùng đầm và ven đầm; đồng thời đảm bảo tiêu úng và thoát lũ thông suốt cho vùng là việc rất thiết thực, rất cấp bách đáp ứng kịp thời yêu cầu đòi hỏi của sản xuất và nguyện vọng của nhân dân các địa phương.

- Quy hoạch tiêu úng thoát lũ, nuôi trồng thủy sản, nông lâm nghiệp và giao thông thủy vùng đầm.

3.1 Vị trí địa lý, địa hình và địa chất thổ nhưỡng vùng đầm:

Đầm Thị Nại có chiều dài 16km, chiều rộng từ 500m - 5.000m, phía Bắc giáp huyện Tuy Phước và Phù Cát, phía Nam giáp Tp. Quy Nhơn, phía Tây giáp huyện Tuy Phước và Quy Nhơn, phía Đông giáp cồn cát ven biển. Diện tích tự nhiên mặt đầm 5060 ha gồm một phần của xã Cát Chánh (Phù Cát), các xã Phước Thuận, Phước Sơn, Phước Hòa, Phước Thắng (Tuy Phước), các xã Nhơn Bình, Nhơn Hội, phường Đống Đa và Hải Cảng (Quy Nhơn).

Bình độ 1/10.000 vùng nội đầm đo đạc tháng 7/1991 là có chất lượng tốt đảm bảo yêu cầu nghiên cứu. Đất đai vùng nội đầm phân bố theo cao trình như sau:

Vùng giữa đầm có cồn nổi rộng 1,3 km dài 2km có cao độ từ - 1,50m đến +1,3m có diện tích 250ha. Vì vậy dòng chảy tự nhiên trong đầm từ xưa đã phân thành 2 luồng:

Vùng ven đầm được đê khu Đông bảo vệ có diện tích 5.342 ha, có cao độ từ - 0,5m đến 1,50m trong đó có 526 ha nằm ở cao trình từ - 0,5m đến 0,0m thường xuyên bị úng và nhiễm mặn nặng.

Vùng đầm chủ yếu là trầm tích biển, gồm đất sét màu xám đen có lẫn vỏ sò và các tạp chất hữu cơ đã và đang phân giải, sét, đất cát và cát có lẫn thạch anh và mica. Được phù sa sông Kôn và Hà Thanh bồi đắp, nhìn chung đất đai vùng ven đầm khá màu mỡ nhưng có độ nhiễm mặn cao, khả năng chịu lực kém, bở rời. Vùng ven đầm - đặc biệt vùng các cửa sông điều kiện đất đai và nguồn nước rất thuận lợi cho việc nuôi tôm xuất khẩu.

ĐTN có lưu vực 3.647km² gồm lưu vực sông Kôn, sông Hà Thanh và các suối nhỏ phía nam Núi Bà. Sông Kôn dài 178km bắt nguồn từ tỉnh Gia Lai, Kon Tum và huyện Vĩnh Thạnh (Bình Định) có diện tích lưu vực là 3.067km². Sông Hà Thanh bắt nguồn từ vùng núi phía tây thuộc huyện Vân Canh có chiều dài 48km và diện tích lưu vực 580km². Đặc điểm chung nổi bật của sông Kôn và sông Hà Thanh là khi chảy về đồng bằng, sông không còn dòng chính mà chia làm nhiều nhánh nhỏ, lòng sông hẹp và nông. Về mùa mưa lũ, nước lũ chủ yếu chảy tràn lan trên khắp ruộng đồng, bờ bãi. Lượng nước chảy trong sông chỉ chiếm 30%. Một đặc điểm đáng chú ý nữa là lũ tập trung nhanh nhưng rút cũng nhanh, thời gian ngập lụt trong đồng thường chỉ kéo dài vài ba ngày.

Lượng mưa bình quân trên lưu vực sông Kôn khoảng 1.790mm, sông Hà Thanh khoảng 1.900mm. Mùa mưa bắt đầu từ tháng 9 đến tháng 12, chiếm 70 - 75% lượng mưa trong năm, trong đó 2 tháng (10,11) là mưa nhiều nhất chiếm 50 - 54% lượng mưa trong năm. Mùa lũ thường chậm hơn mùa mưa 1 tháng - như vậy lũ bắt đầu từ tháng 10 kết thúc tháng 12, lũ lớn thường tập trung vào 2 tháng 10 & 11. Lũ tiểu mãn thường xảy ra vào tháng 5 và tháng 6; Lũ chính vụ diễn ra lúc mùa màng đã thu hoạch xong cho nên ít ảnh hưởng đến sản xuất; Lũ sớm, lũ muộn, lũ tiểu mãn ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất nông nghiệp. Hơn nữa lũ chính vụ rất lớn, vì vậy phương châm chống lũ từ trước đến nay là: “Tránh lũ chính vụ, chỉ chống lũ sớm, lũ muộn và lũ tiểu mãn”.

Đã tiến hành tính toán lũ chính vụ sông Kôn và sông Hà Thanh theo 2 phương pháp:

* Phương pháp triết giảm đỉnh lũ. Riêng đối với sông Kôn tính toán cho 2 trường hợp có và không có sự tham gia cắt lũ của hồ Núi Một.

Sau khi tính toán đã chọn trường hợp: Có cắt lũ hồ Núi Một và theo phương pháp tổng lượng. Kết quả tính toán lưu lượng lũ của sông Kôn và Hà Thanh đối với lũ chính vụ 10% và lũ sớm, lũ muộn, lũ tiểu mãn ứng với tần suất 5% được thể hiện ở bảng sau:

Lũ ứng với tần suất

Tên sông

Lũ chính vụ

p = 10%

(m³/s)

Lũ tiểu mãn

p = 5%

(m³/s)

Lũ sớm

p = 5%

(m³/s)

Lũ muộn

p = 5%

(m³/s)

Sông Kôn và sông Hà Thanh

9.799

725

2.180

2.480

Trong quá trình tính toán lũ 2 sông này đã tiến hành thu thập phân tích đối chiếu các kết quả tính toán trước đây của Đoàn Khảo sát quy hoạch thủy lợi Khu V, Trường ĐH thủy lợi và tính toán thủy văn khi lập luận chứng kinh tế kỹ thuật đê khu Đông của Sở Thủy lợi đã được Bộ thủy lợi (nay là Bộ NN&PTNT) duyệt năm 1986.

Biển Quy Nhơn có chế độ từ bán nhật triều không đều đến nhật triều đều với biên độ không đáng kể. Trong tháng có từ 16 - 22 ngày nhật triều, có 2 lần triều cường và triều kém. Thời kỳ triều cường thường có thêm 1 con nước nhỏ. Thời gian triều dâng lâu hơn thời gian triều rút. Biên độ triều cường 1,5 -2 mét, biên độ triều kém chỉ xấp xỉ 0,5m. Biên độ triều vùng đầm nhỏ hơn biên độ triều vùng biển. Chân triều vùng đầm cao hơn chân triều vùng biển từ 0,4m - 0,6m. Biên độ triều cường vùng đầm là 1,3 - 1,4m trong khi đó biên độ vùng biển cùng kỳ 1,6 - 2,0m.

Về tính toán mực nước triều: đã sử dụng tài liệu của Trạm triều Quy Nhơn có 16 năm tài liệu và đã tiến hành đo đạc mực nước triều trong các tháng 5,6/1991 tại 04 địa điểm là: Hưng Thạnh, Bình Thái, Vinh Quang, An Lợi để bổ sung. Từ đó đã tính toán xác định mực nước triều cao nhất, thấp nhất tại Quy Nhơn và một số vị trí trong đầm, tính toán mực nước triều thiết kế ứng với các tần suất. Mực nước triều tính toán trong vùng đầm là 0,50m

3.3.1 Hiện trạng hệ thống đê khu Đông và khả năng tiêu úng thoát lũ trong vùng:

Đê khu Đông gồm các hạng mục công trình: hệ thống đê, bờ tràn và cống bêtông cốt thép - được thiết kế năm 1986. Do công trình chưa làm hoàn chỉnh nên hệ thống đê và các công trình trên đê ngày càng xuống cấp, hầu hết các cửa cống đều bị hư hỏng phải thay thế bằng gỗ, đóng mở rất khó khăn. Tình hình úng lụt ở vùng hạ lưu sông Kôn và Hà Thanh nhìn chung ngày càng diễn ra nghiêm trọng và gây nhiều thiệt hại cho sản xuất và công trình xây dựng cơ bản trong vùng.

Lũ sớm vào tháng 9 gây úng lúa mùa, lúa vụ 3 đang kỳ trổ bông và thu hoạch; Lũ muộn vào tháng 12 làm ngập lúa mới sạ ảnh hưởng thời vụ đông xuân và các vụ sau; lũ tiểu mãn vào tháng 5,6 làm úng lúa hè thu.

Trong 15 năm qua nhất là từ năm 1986 - 1990 nhân dân trong vùng ĐTN đã bỏ ra 10 tỷ 123 triệu đồng đắp 150km bờ tôm cao từ 1,5 - 2,5m, mặt bờ rộng từ 0,8 - 1,5m, mặt ngoài có gia cố bằng đá hộc. Mỗi hồ tôm rộng từ 2 - 20 ha. Do không có quy hoạch nên việc đắp bờ khoanh vùng nuôi tôm nhiều nơi đã thu hẹp dòng chảy ở các luồng lạch, các cửa sông, có một số nơi nhân dân đã lợi dụng bờ đê Đông, cống tràn để quây bờ nuôi tôm làm ảnh hưởng việc tiêu úng thoát lũ vùng trọng điểm lúa ven đầm gây nhiều vụ tranh chấp giữa các địa phương. Trong vùng nội đồng nằm ven đê Đông có trên 500ha có cao độ từ 0,5-1,0m thường xuyên bị úng, hạn và mặn đe doạ. Hơn nữa, lũ lụt ngày càng tăng là do các nguyên nhân chính sau: diện tích rừng đầu nguồn bị tàn phá nghiêm trọng, sông ngắn và dốc lũ tập trung nhanh, mặt cắt thoát lũ trong đầm bị thu hẹp nghiêm trọng đặc biệt đoạn từ An Lợi đến Dương Thiện, các công trình tràn thoát lũ mới làm 64% so với yêu cầu của thiết kế.

Quy hoạch tiêu úng thoát lũ là nội dung chính và quan trọng nhất của đề tài - là cơ sở để lập quy hoạch của các ngành, nội dung quy hoạch:

-Xác định khả năng tiêu úng thoát lũ của các cửa sông như: An Lợi, Gò Bồi, Trường Úc, Cầu Đôi, các cống, tràn trên đê Đông. Trên cơ sở đó đề ra những công trình cần xây dựng, bổ sung để đảm bảo tiêu úng và thoát lũ chính vụ với tần suất 10% và ứng với tần suất 5% đối với lũ sớm, lũ muộn, lũ tiểu mãn.

-Tính toán thủy lực vùng ĐTN để xác định kích thước các mặt cắt, luồng lạch trong vùng đầm nhằm đảm bảo tiêu úng và thoát lũ với các tần suất trên, hạn chế ngập lụt trong đồng, bảo vệ đê Đông theo nhiệm vụ thiết kế đã đề ra, chỉ rõ ranh giới, phạm vị nào có thể nuôi tôm, phạm vi nào phải dành để thoát lũ.

a/ Các chỉ tiêu kỹ thuật dùng trong tính toán thủy lực tiêu úng và thoát lũ:

- Tần suất (Q) lũ chính vụ sông Kôn & Hà Thanh ứng với tần suất 10%: 9800m³/s (1)

- Q lũ qua các cửa sông An Lợi, Gò Bồi, Trường úc, Cầu Đôi : 1.835m³/s

- Q lũ tháo qua 24 cống (77 cửa mỗi cửa 2m) tiêu dưới đê Đông: 967m³/s

Như vậy tổng cộng phần lưu lượng lũ đã điều tiết trong vùng đồng, tháo qua các cửa sông và các công trình tràn, cống của đê Đông: 8327m³/s (2)

Lưu lượng lũ còn tràn qua đê Đông để chảy vào đầm ứng với Q=10% là : 1473m³/s. <(1)-(2)> Vì vậy cần thiết phải xây dựng thêm 1575 tràn trên đê để tháo lượng lũ này.

Đối với lũ sớm, muộn và tiểu mãn kết quả tính toán thủy văn như sau:

Dựa vào điều kiện địa hình 17 mặt cắt trên các luồng lạch đã được xác định tiến hành tính toán thủy lực theo phương án: dòng chảy đi theo 2 tuyến. Nội dung phương án chọn gồm các điểm chính sau:

-ĐTN giữ nguyên như hiện trạng, để đảm bảo tiêu úng thoát lũ sớm, muộn và tiểu mãn cần thiết phải mở rộng các mặt cắt :

-Để đảm bảo tiêu úng thoát lũ chính vụ với tần suất 10% phải mở rộng các mặt cắt: 8,9,10,11,16,17 cụ thể như sau:

Tên mặt cắt	1	2	3	4	5	6	7	8	9
+ Chiều rộng mặt cắt theo hiện trạng. + Chiều rộng mặt cắt theo phương án.	500 500	1000 1000	1000 1000	700 700	700 700	600 600	400 400	*350* *400*	*350* *400*
Tên mặt cắt	10	11	12	13	14	15	16	17
+ Chiều rộng mặt cắt theo hiện trạng. + Chiều rộng mặt cắt theo phương án.	*200* *600*	*300* *500*	230 230	200 200	600 600	600 600	*500* *600*	*400* *600*

Tổng số diện tích các hồ tôm nằm trong lòng lạch cần nghiên cứu giải toả từng bước là 184 ha

-Cần tiến hành hoàn chỉnh hệ thống đê Đông bao gồm: tu sửa các cống cũ, tràn cũ, bồi trúc đê cho đúng cao trình. Làm thêm cống Nhơn Bình, Phước Sơn..., xây dựng một số bờ tràn mới đảm bảo thoát lưu lượng lũ còn thiếu 1473m³/s. Khi hoàn chỉnh tràn cống cần chú ý kết hợp giao thông.

-Các trục tiêu phía trước và sau các tràn và cống phải đảm bảo chiều rộng cần thiết cụ thể là:

· Chiều rộng của kênh thượng hạ lưu cống bằng 1,5 lần chiều rộng cống.

· Chiều rộng của kênh thượng hạ lưu tràn bằng chiều rộng của tràn cộng thêm mỗi bên 15m.

-Tiến hành trồng cây chắn sóng dọc đê khu Đông để bảo vệ đê, đồng thời nghiêm cấm trồng cây trên đê nhất là các loại cây thân gỗ - tránh về mùa mưa cây đổ gây vỡ đê.

3.4.1 Vùng nội đầm: chủ yếu nuôi tôm xuất khẩu đối với diện tích có cao trình từ - 2,0m đến - 0,5m. Diện tích này gồm 3532ha phân bố như sau:

+ Diện tích hiện nay đã nuôi tôm: 990,7ha, trong đó có 184ha nằm trong phạm vi đường bao thoát lũ, còn lại 806,7ha.

+ Diện tích còn lại có thể đưa vào nuôi tôm : 1391ha, trong đó có 230ha dễ khai thác có thể đưa vào nuôi tôm ngay, còn lại 1161ha điều kiện nuôi tôm khó khăn hơn.

Ngoài ra diện tích có cao trình từ - 2,0m đến - 21m là 1528ha chủ yếu dành cho khai thác đánh bắt tự nhiên và giao thông thủy.

Vùng ven thuộc các xã Nhơn Bình, Phước Thuận, Phước Sơn, Phước Hòa, Phước Thắng gồm 196,5 ha bố trí sản xuất như sau: diện tích trồng cói bố trí vùng kênh thuộc xã Phước Thắng: 15ha; chuyển sang nuôi tôm: 181,6ha.

Vùng Huỳnh Giảng, Nhơn Hội gồm 304ha bố trí sản xuất như sau: Các cánh đồng cao nằm ven cồn cát, có điều kiện sử dụng nguồn nước ngầm để canh tác, trước mắt bố trí trồng lúa 50ha; Số diện tích cao hiện đang bị sình lầy cần cải tạo để trồng chuối tiêu gần 30ha; chuyển sang nuôi tôm 224ha. Trong diện tích này hiện nay đã có 106ha tôm do đó phần mở rộng thêm diện tích trong thời gian tới là 118ha.

3.5.1 Vùng nội đồng: Gồm các cồn nổi, các bờ tôm... trồng các loại cây chắn sóng bảo vệ bờ tôm, giải quyết một phần chất đốt cho nhân dân đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho tôm phát triển. Vùng dọc theo đê Đông trồng cây dọc theo chân đê từ 3 -5 hàng. Cần trồng xen kẻ các loại cây cao thấp khác nhau để đảm bảo chắn sóng tốt. Tổng diện tích trồng cây trong vùng đầm là 534,5ha gồm 5.350.000 cây, vốn đầu tư là 672,5 triệu đồng.

3.5.2 Vùng cồn cát phía Đông: Chủ yếu trồng cây phi lao theo chương trình viện trợ PAM nhằm: chống cát bay bảo vệ đất đai canh tác vùng đồng, chắn gió, góp phần bảo vệ nguồn nước ngọt phục vụ cho tưới lúa vùng ven cồn cát và cấp nước sinh hoạt cho bà con Huỳnh Giảng, Nhơn Hội, Nhơn Lý và cho cả bà con ven đê thuộc các xã Phước Thuận, Phước Sơn... ngoài ra vùng phi lao tươi tốt sẽ cải thiện điều kiện môi trường và làm cho cảnh quan vùng này thêm đẹp, phục vụ cho ngành du lịch phát triển trong tương lai. Cụ thể diện tích trồng rừng theo quy hoạch từng xã như sau:

Vùng

quy hoạch

Diện tích

cồn cát

Diện tích

đã có cây

Diện tích

trồng mới

Huỳnh Giảng

Nhơn Lý

Nhơn Hội

580

403

648

340

157

223

100

150

100

Tổng cộng

1631

720

350

Mật độ cây trồng trên diện tích mới là 10.000 cây/ha. Số cây trồng bổ sung rừng cũ là 3.000 cây/ha. Vốn đầu tư là 537 triệu đồng gồm 5.660.000 cây.

Nghề nuôi trồng thủy sản đã có từ lâu ở ĐTN, chủ yếu là nuôi tôm cá; nghề làm rong câu chưa được khuyến khích và chưa có sức hấp dẫn đối với nhân dân trong vùng; nghề làm muối chủ yếu là áp dụng các phương thức khai thác thủ công cổ truyền; nghề nuôi cá lồng chưa có chỗ đứng trên địa bàn ĐTN; Việc nuôi tôm ở đây được phân thành hai vùng: trong đồng và ngoài đầm. Các hồ tôm thường rộng từ 2 - 20ha, dựa vào đê Đông và các công trình tháo lũ của đê để xây dựng hồ tôm. Vùng các cửa sông như An Lợi, Gò Bồi, Hà Dơi, Tân Đề... có điều kiện tự nhiên thuận lợi là nơi được xây dựng nhiều hồ tôm nhất.

Nghề đánh bắt hải sản chủ yếu dùng các đưng, đáy, chì. Phương tiện chủ yếu là ghe gỗ nhỏ, thô sơ, năng suất kém. Việc đánh bắt không được quản lý một cách khoa học đã làm hạn chế điều kiện phát triển của sinh vật biển vì đây chính là nơi sinh đẻ của chúng.

Vùng ĐTN là vùng ven biển có những điều kiện thuận lợi về: độ mặn, độ pH, nhiệt độ, chất đất để phát triển nuôi tôm sú. Tiềm năng diện tích nuôi tôm toàn vùng được thể hiện ở bảng sau:

	Tổng	Diện tích	Tiềm năng diện tích chưa khai thác
Tiềm năng	cộng (ha)	hồ tôm đã có (ha)	DT khó khai thác	DT dễ khai thác	Tổng cộng
Tiềm năng diện tích vùng nội đồng	456	169	137,9	248,5	286,4
Tiềm năng diện tích vùng nội đầm	2197,7	806,7	1161	230	1391
	(đã trừ 184 ha nằm trong lòng lạch)
Tổng cộng	2653,7	975,7	1198,9	478,5	1677,4

Để khai thác tiềm năng đem lại hiệu quả cao nhất, hình thức nuôi tôm vùng đầm được chọn như sau:

* Hình thức nuôi tôm quảng canh cải tiến gồm diện tích hiện có trong vùng đầm (trừ diện tích nuôi bán thâm canh và diện tích 184 ha nằm trong phạm vi lòng lạch) và 230 ha có điều kiện nuôi tôm tương đối thuận lợi. Diện tích nuôi tôm theo hình thức quảng canh là 1161 ha.

Năng suất bán thâm canh dự kiến 1150kg/ha, quản canh có cải tiến 540kg/ha và nuôi quảng canh 235kg/ha. Hiệu quả tổng hợp của quy hoạch nuôi tôm thể hiện như sau:

T T	Hình thức nuôi	Diện tích (ha)	Vốn đầu tư		Sản phẩm
T T	Hình thức nuôi	Diện tích (ha)	Trên 01 hecta	Tổng vốn	Năng suất (tấn/ha)	Sản lượng (tấn)
1	Bán thâm canh + Đầu tư mới + Đầu tư chiều sâu	622,5 286,4 336,1	35 20	16756 10024 6722	1,15	715,875
2	Quản canh cải tiến + Đầu tư mới + Đầu tư chiều sâu	870,2 230 640,2	25 10	12152 5750 6402	0,54	234,954
3	Quản canh	1161	15	17415	0,235	136,417
Tổng cộng		2653,7		46313		1087,246

---------------------------------------------------------------------------------------

ĐTN được dải cồn cát phía Đông và dãy núi Phương Mai bao bọc tạo thành một vịnh kín chỉ thông ra biển tại cửa Quy Nhơn sâu trên 20m, rất thuận lợi cho tàu thuyền qua lại. Vì vậy từ trước đến nay việc khai thác đầm phục vụ cho các hoạt động kinh tế và giao thông thủy nhằm 3 mục tiêu chính: Giao thông thủy vùng đầm, lập cảng, lập các bến bãi neo đậu.

Theo số liệu điều tra số lượng hành khách vận tải trong đầm đến năm 2000 ước tính có khoảng 125000 lượt người/năm và 20000 tấn hàng hóa/năm. Hai tuyến giao thông chính:

Qua nghiên cứu một số phương án, so sánh hiệu quả kinh tế thấy rằng vấn đề giao thông vận tải vùng đầm nên dùng các loại thuyền khách 50 - 60 chỗ kết hợp với chở hàng là kinh tế nhất. Trong giai đoạn trước mắt cần triệt để tận dụng các luồng lạch hiện có, sử dụng tối đa giờ triều cao, tăng cường công tác quản lý luật lệ, phao tiêu báo hiệu chỉ dẫn đường để khai thác tốt việc vận chuyển trên đầm. Vốn đầu tư quản lý khai thác chủ yếu do các huyện, xã, HTX và tư nhân đảm nhiệm là chính.

* Cảng Quy Nhơn: dự kiến đến năm 2000 sẽ mở rộng phấn đấu đạt 1,2 - 1,5 triệu tấn/năm làm nhiệm vụ cảng khu vực phục vụ một phần cho việc xuất nhập khẩu các tỉnh Tây Nguyên và bạn Lào - Campuchia. Tiến hành nạo vét các luồng lạch để tàu 5.000 - 10.000 tấn ra vào thuận lợi.

* Cảng Thị Nại: mở rộng có công suất từ 150.000 - 300.000 tấn/năm và tiếp nhận cảng Cầu Đen làm cảng phụ. Để phục vụ khai thác cảng có hiệu quả, từ nay đến năm 2000 cần xây dựng củng cố lại hệ thống cầu tàu, các kho tàng bến bãi, cần cải tạo nâng cấp cho phù hợp.

Chủ yếu là tăng cường quản lý khai thác các bến bãi tự nhiên đang được sử dụng. Đối với tàu có trọng tải lớn, bến neo đậu chủ yếu dọc bán đảo Phương Mai; đối với tàu có trọng tải nhỏ, bến neo đậu chủ yếu là khu vực đầm thuộc khu vực 5,6 phường Hải Cảng; đối với tàu thuyền nhỏ của Tp. Quy Nhơn là khu vực đầm Đống Đa. Để tạo điều kiện cho tàu thuyền ra vào neo đậu an toàn khi gió bão, cần giải toả các nhà chồ, đăng đáy vùng cửa đầm Quy Nhơn. Nghiêm cấm việc làm nhà chồ xâm lấn các khu vực bến bãi neo đậu, đặc biệt ở khu vực 5,6 phường Hải Cảng.

Trục đê khu Đông là tuyến giao thông quan trọng đối với việc phát triển kinh tế vùng đầm. Vì vậy khi hoàn chỉnh đê Đông cần kết hợp giao thông, cần kết hợp bờ tràn cũ để đảm bảo ít nhất các phương tiện cơ giới nhẹ có thể qua lại dễ dàng. Cần đầu tư xây dựng và nâng cấp con đường bộ từ Cát Khánh đi Hội Lộc.

+ Bản đồ hiện trạng (1991) và quy hoạch thủy lợi, thủy sản, giao thông và nông lâm nghiệp vùng ĐTN - 1/10.000

Tuy còn có những hạn chế nhất định do tài liệu cơ bản thiếu thốn, nhưng kết quả nghiên cứu của đề tài cũng đã tìm ra những định hướng cơ bản có căn cứ khoa học để UBND tỉnh chỉ đạo các ngành xây dựng những dự án, những luận chứng kinh tế kỹ thuật nhằm khai thác triệt để tiềm năng kinh tế vùng ĐTN mà không gây mâu thuẩn giữa trước mắt và lâu dài, mâu thuẩn giữa ngành này và ngành khác.

Cần tiếp tục nghiên cứuắmâu hơn nhằm bổ sung cho quy hoạch tổng thể ĐTN ngày càng hoàn chỉnh hơn.

Từng bước nghiên cứu giải toả các hồ tôm nằm trong phạm vi lòng lạch với phương châm từng bước thận trọng. Hồ nào gây cản trở nhiều thì giải toả trước, hồ nào ngăn cản ít thì giải toả sau, có lý có tình.

Quy hoạch tiêu úng thoát lũ lưu vực sông Kôn và Hà Thanh, đồng thời bổ sung nâng cao quy hoạch tiêu úng thoát lũ ĐTN.

Hoàn chỉnh đê khu Đông theo luận chứng kinh tế kỹ thuật như đã được duyệt.

Cần nghiên cứu ban hành những chính sách phù hợp trong nuôi trồng thủy sản để các chủ hộ yên tâm đầu tư xây dựng công trình nuôi tôm. Đặc biệt có chính sách giúp đỡ những hộ nghèo về vốn và kỹ thuật để họ có điều kiện nuôi tôm xuất khẩu có kết quả.

ĐTN nằm sát Tp. Quy Nhơn có cảnh quan đẹp đẽ, sông núi hữu tình, có cảng lớn rất có điều kiện phát triển công tác du lịch. Đề nghị ngành du lịch cần nghiên cứu dự án để khai thác tiềm năng du lịch vùng đầm.