I. Mở đầu:
Theo
chủ trương của tỉnh Bình Định, trên khu vực sông kôn sẽ xây dựng một
hồ chứa nước quy mô lớn. Dự kiến đập sẽ được xây dựng ở khu vực Định
Bình, huyện Vĩnh Thạnh với các thông số kỹ thuật chính như sau:
-
Cao trình thường xuyên 110m, cực đại 115m và cực tiểu 85m.
-
Dung tích 516.106m3 ,trong đó dung tích hữu
ích là 500.106m3 .
Với
mực nước dao động từ 110 - 115m thì diện tích lòng hồ tương đối lớn.
Đây là một khu vực có cấu trúc địa chất phức tạp, xung quanh vùng có
biểu hiện nhiều khoáng sản có ích, đặc biệt là vàng và các nguyên tố
phóng xạ ,đất hiếm.
Mục tiêu của
đề tài là nhằm đánh giá những tổn thất tài nguyên khoáng sản khi
ngập nước ở cao trình 115m và làm sáng tỏ các đặc điểm cấu trúc địa
chất như: địa tầng, macma, kiến tạo và địa mạo. Từ đó nêu lên những
kiến nghị khi tiến hành lập dự án xây dựng hồ.
II. Phương
pháp và kết quả nghiên cứu.
2.1
Phương pháp:
Các
phương pháp nghiên cứu được tiến hành đồng bộ bao gồm:
-
Tổng hợp có hệ thống các tài liệu lưu trử và phân tích ảnh viễn
thám.
- Đo
vẽ bản đồ địa chất - khoáng sản tỷ lệ trung bình 1/25.000.
-
Địa vật lý phóng xạ mặt đất.
-
Lập bản đồ địa mạo.
-
Phân tích mẫu.
2.2 Kết
quả thực hiện
- Tổn
thất tài nguyên khóang sản lòng hồ Định Bình:
Trong các khoáng sản có mức độ tổn thất, đang chú ý là vàng và
khoáng sản phóng xạ, đất hiếm. Ngoài ra còn có một số thân quặng
Pegmatic sứ gốm quy mô nhỏ.
Trử
lượng tiềm năng dự báo tổn thất là:
+ Vàng : 1.085 kg
+ U3O8 :
55 tấn
+ ThO2 : 73 tấn
+ TR : 989 tấn
+ Ce2O3 :
698 tấn
+ Pegmatic: hàng trăm ngàn tấn.
-
Vấn đề an toàn môi trường phóng xạ.
Kết
quả phân tích mẫu bùn đáy cho thấy sự tích luỹ Thori ở bùn đáy rất
cao so với trong đá gốc. Điều này cần có những nghiên cứu chi tiết
hơn về vì chúng có liên quan đến chất lượng nước của lòng hồ sau
này.
III. Kết quả
và kiến nghị
Lưu vực sông
Kôn có các biểu hiện khóang sản tương đối tốt. Tuy nhiên trong phạm
vi lòng hồ ở cao trình 110 - 120m có một trử lượng tài nguyên dự báo
nhóm vàng và kim loại phóng xạ, đất hiếm bị tổn thất. Mặc dù với
trử lượng không lớn, song cũng cần phải có kế hoạch tận thu trước
khi bị ngập nước.
Một số kiến nghị:
-
Đối với vàng và Pegmatic: Cần nghiên cứu chi tiết thêm để tận
thu quy mô nhỏ.
-
Các khóang sản phóng xạ, đất hiếm trong phạm vi lòng hồ có quy
mô nhỏ. Do đó không cần quan tâm đến độ tổn thất của chúng. Tuy
nhiên cần phải nghiên cứu đánh giá tác động đến môi trường của các
kim loại phóng xạ, kim loại nặng có hàm lượng cao để có những giải
pháp thích hợp BVMT trong sạch./.
Biên tập: Ngọc Anh