|
MỞ ĐẦU: Từ những năm cuối thế kỷ XX đến nay, cộng đồng quốc tế đang phải đối phó với nhiều vấn đề nhức nhối mang tính toàn cầu, một trong những vấn đề đó là ma túy. Tệ nạn ma túy đã trở thành hiểm hoạ của nhân loại, gây tác hại nhiều mặt về kinh tế xã hội, sức khoẻ, đạo đức. Ma túy là nguồn gốc phát sinh, phát triển tội phạm và gây mất ổn định trật tự xã hội, là một trong những nguyên nhân chính lây truyền căn bệnh thế kỷ HIV/AIDS. Ở Việt Nam tệ nạn nghiện ma túy và tội phạm về ma túy diễn biến hết sức phức tạp. Trong 10 năm 1993-2003 các lực lượng chức năng đã phát hiện 69.981 vụ, bắt giữ 121.851 đối tượng vi phạm. Tỉnh ta với đặc thù là tỉnh thuộc khu vực Duyên hải Miền trung, có hệ thống giao thông quốc gia quan trọng và cảng biển quốc tế Quy Nhơn rất thuận lợi cho hoạt động thương mại, giao lưu quốc tế và du lịch. Vì vậy đây chính là điều kiện thuận lợi để bọn tội phạm hoạt động trung chuyển buôn lậu và mua bán ma túy. Để ngăn chặn hậu quả tác hại nghiêm trọng của ma túy, Đảng và Nhà nước ta đã có nhiều chủ trương, biện pháp phòng chống ma túy và nỗ lực cùng các nước tham gia tích cực chương trình toàn cầu chống ma túy. Tuy vậy, tình hình tệ nạn ma túy và tội phạm về ma túy ở nước ta nói chung và ở tỉnh Bình Định nói riêng vẫn còn nhiều diễn biến phức tạp, kết quả phòng ngừa đấu tranh còn nhiều hạn chế, chưa làm cho mọi cấp, mọi ngành, mọi tầng lớp nhân dân thấy hết được tính chất phức tạp, nguy hiểm của tội phạm về ma túy và tệ nạn ma túy. Từ thực tế đó đề tài đã được tiến hành nghiên cứu nhằm ngăn chặn, đẩy lùi tệ nạn nghiện ma túy và tội phạm về ma túy trên địa bàn tỉnh trong những năm tới. I. ĐỐI TƯỢNG, PHƯƠNG PHÁP VÀ NỘI DUNG NGHIÊN CỨU: 1.1. Đối tượng: Các tội phạm về ma túy và người nghiện ma túy theo quy định của pháp luật. 1.2. Phương pháp: - Phương pháp điều tra xã hội học. - Phương pháp phân tích, thống kê, tổng hợp. - Phương pháp mô hình hóa, so sánh. - Phương pháp tiếp cận trực tiếp công tác phòng chống ma túy. - Phương pháp hội thảo toạ đàm khoa học và nghiên cứu hồ sơ lưu trữ các vụ án về ma túy có tính chất điển hình. II. NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU: Chương I: Nhận thức chung về ma túy và quan điểm của Đảng, Nhà nước ta trong công tác phòng, chống ma túy. 1.1. Một số chất ma túy thường gặp, cách nhận biết, phát hiện ma túy, người nghiện ma túy và tác hại của ma túy: 1.1.1. Một số chất ma túy thường gặp : - Các chất ma túy được tồn tại dưới một số dạng chủ yếu sau : + Dạng các loại cây tự nhiên: nhựa thuốc phiện quả, thân cây thuốc phiện, lá hoa, quả cây cần sa, lá cây cô ca, gai dầu, cây xương rồng, một số loại nấm... + Dạng bột : bột Hêrôin. + Dạng chất lỏng, các ống để tim : Do largan, dizepam, Etorphinne, morphin... + Dạng viên nén, viên con nhộng: Seduxen, amphetamin, metham phetamin, các loại ma túy tổng hợp khác... 1.1.2. Cách nhận biết một số chất ma túy thường gặp và người nghiện ma túy: « Cách nhận biết một số chất ma túy: Thuốc phiện sống là loại nhựa thô đông đặc màu đen sẫm, có mùi thơm đặc biệt. Thuốc phiện chín được chế từ thuốc phiện sống bằng cách cho nhựa thuốc phiện vào nước nóng quấy đều, lọc qua vải, bỏ phần thô, cho bay hơi đến khô, đóng thành bánh với hình dáng và trọng lượng khác nhau. - Cần sa: thảo mộc cần sa (bồ đà) gồm lá, hoa quả phơi khô, thái nhỏ, dùng để hút. Tác dụng nguy hiểm nhất của cần sa là gây ảo giác làm sai lệch tinh thần. - Morphine: là chất giảm đau, gây ngủ, được chế từ thuốc phiện dưới dạng bột tinh thể màu trắng dạng khối vuông. - Hêrôin: là chế phẩm bán tổng hợp từ morphine. Có khả năng gây nghiện nhanh chỉ sau vài lần sử dụng. Hêrôin là chất tinh thể màu trắng, màu xám nhạt, màu nâu đen hoặc đen. Có thể đóng thành gói (bánh) có kích thước hình chữ nhật, nặng khoảng 360-380g, trên bánh hêrôin có hình 2 con sư tử chấm quả cầu. - Amphetamin: là dạng bột màu trắng, được sản xuất dưới dạng viên nén, con nhộng hoặc dung dịch để tim chích. - Methamphetamin (ma túy tổng hợp): là chất trong không màu, sản xuất dưới dạng bánh hoặc bột dẻo màu trắng, hồng, nâu. - Ectasy (MDMA): có nhiều tên gọi khác nhau là adam, tên phổ biến là Ectasy thường gọi là “thuốc lắc” được sản xuất dưới dạng viên nén, viên con nhộng và bột. « Cách nhận biết người nghiện ma túy: - Những biểu hiện của người khi dùng ma túy: + Sau khi dùng ma túy từ 5-10 phút thì mắt đỏ ướt long lanh, sau đó chuyển sang sụp mí mắt, ngồi tại chỗ, mắt lim dim, gãi chân tay, vò đầu bứt tóc. + Sau khi dùng ma túy 10-20 phút thì mắt ướt đỏ, đồng tử teo, giọng nói khàn, uống nhiều nước lạnh, tâm lý trạng thái hưng phấn cao và có nhiều cử chỉ động tác thiếu chính xác. + Sau đó người nghiện tìm chỗ yên tĩnh tránh xa nơi ồn ào, nằm như đang ngủ, nhưng lại hút thuốc lá. 1.2.3 Tác hại của ma túy và tội phạm về ma túy: Ma túy phá hoại sức khoẻ của con người, người nghiện thường mắc các bệnh tim mạch, gân, thần kinh. Thân thể gầy còm, ốm yếu, thần kinh rối loạn, trí nhớ kém, lười lao động...Kết quả điều tra xã hội học cho thấy 80% số người nghiện ma túy trả lời: sẵn sàng làm tất cả mọi việc kể cả phạm tội để có tiền thỏa mãn nhu cầu ma túy. Theo số liệu thống kê của lực lượng công an trung bình trên dưới 70% người nghiện có tiền án tiền sự về các hành vi vi phạm pháp luật hành chính, hình sự, hôn nhân gia đình, vi phạm tiêu chuẩn đạo đức... 1.2. Đường lối của Đảng, Nhà nước ta và của tỉnh Bình Định chỉ đạo về công tác phòng, chống ma túy: 1.2.1 Chủ trương chính sách của Đảng và những biện pháp lớn trong công tác phòng, chống tội phạm ma túy: - Phòng, chống tội phạm về ma túy là một bộ phận quan trọng trong cuộc đấu tranh phòng, chống tội phạm, giữ gìn trật tự an toàn xã hội - Phải xây dựng Công an nhân dân thực sự là lực lượng nòng cốt trong phòng ngừa, đấu tranh phòng chống tội phạm về ma túy. - Phải dựa vào dân và vận động nhân dân tham gia phòng, chống tội phạm về ma túy. - Phải tiến hành đồng bộ cả hai mặt phòng ngừa xã hội và phòng ngừa nghiệp vụ. - Không ngừng đổi mới để hoàn thiện các biện pháp và chiến thuật phòng chống tội phạm về ma túy. 1.2.2 Sự chỉ đạo của Tỉnh uỷ và Uỷ ban nhân dân tỉnh Bình Định về triển khai công tác phòng chống ma túy: Thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng, Nhà nước về công tác phòng chống ma túy, trong thời gian qua Tỉnh uỷ, UBND tỉnh đã có nhiều Chỉ thị, Quyết định, Kế hoạch chỉ đạo tổ chức thực hiện phòng ngừa đấu tranh chống tệ nạn nghiện và tội phạm ma túy trên địa bàn tỉnh. Ban thường vụ Tỉnh uỷ cũng đã có Chỉ thị 13 về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng trong công tác đấu tranh phòng chống tội phạm và giữ gìn trật tự an toàn xã hội trong tình hình mới. UBND tỉnh đã phê duyệt phương án phòng chống tội phạm về ma túy và nhiều kế hoạch chỉ đạo, tổ chức các cấp, các ngành triển khai thực hiện Chương trình quốc gia phòng chống tội phạm và Chương trình hành động phòng chống ma túy giai đoạn (1998-2000); (2001-2005) ở tỉnh ta. Chương II: Thực trạng tình hình và kết quả công tác phòng chống ma túy ở tỉnh Bình Định: THỐNG KÊ TỔNG HỢP TÌNH HÌNH HOẠT ĐỘNG TỘI PHẠM VỀ MA TÚY VÀ TỆ NGHIỆN MA TÚY Ở TỈNH BÌNH ĐỊNH (1993-2003)
Ghi chú: Hêrôin thu giữ 84 tép ~ 0,7kg
Trên địa bàn tỉnh Bình Định trong 10 năm qua các lực lượng chức năng đã phát hiện, bắt giữ điều tra làm rõ tổng số vụ 17 vụ, 64 đối tượng phạm các tội về ma túy, thu giữ 0,7 kg Hêrôin (84 tép, liều gói hêrôin), 21 kg cần sa, 12.731 ống ma túy tổng hợp, 0.325 kg thuốc phiện và hàng trăm ống kim tiêm cùng các dụng cụ sử dụng trái phép ma túy. Nếu so sánh số liệu về phạm pháp hình sự trung bình xảy ra trong một năm trên địa bàn tỉnh ta khoảng 950 vụ/năm với gần 2 vụ phạm pháp về ma túy thì tỷ lệ các vụ phạm pháp hình sự khác gấp khoảng 475 lần (950/2), song tính chất, mức độ hành vi và hậu qủa tác hại do tội phạm ma túy gây ra cho xã hội đặc biệt nghiêm trọng. Hậu quả đó là đạo đức xã hội băng hoại, gia đình tan vỡ, kinh tế suy kiệt, con người nghiện ngập mất dần khả năng lao động, hệ quả kéo theo nhiều tệ nạn khác phát triển. 2.2. Tình hình diễn biến tệ nạn nghiện ma túy: - Đối tượng sử dụng ma túy bằng hình thức tiêm chích vẫn chiếm tỷ lệ cao nhất (1212 lượt người, bằng 86,14%), đối tượng hút hít ma túy (178 người, bằng 12,65%) và đối tượng uống nuốt ma túy chỉ có (17 người, bằng 1,20%) so với tổng số. Phân tích theo loại ma túy, các đối tượng nghiện sử dụng, vào thời gian 1985 trở về trước chủ yếu là thuốc phiện, sái thuốc phiện và cần sa, số đối tượng nghiện này chủ yếu là người lớn tuổi. Tuy nhiên khoảng từ năm 1996 đến nay, đối tượng sử dụng loại ma túy bán tổng hợp hêrôin,...và hình thức sử dụng hút hít, nuốt uống đang có chiều hướng gia tăng. - Nguồn ma túy cung cấp cho người nghiện trên địa bàn tỉnh hiện nay là do bọn tội phạm buôn bán ma túy vận chuyển từ TP Hồ Chí Minh, Nha Trang, Nghệ An và một số tỉnh khác vào Bình Định. - Tình hình sử dụng ma túy bị nhiễm HIV/AIDS: số người nhiễm HIV/AIDS trên địa bàn tỉnh ta đa số đều bắt nguồn từ nguyên nhân tiêm chích ma túy và quan hệ mại dâm, chưa phát hiện trường hợp nào do truyền máu hoặc tai nạn nghề nghiệp. - Tình trạng nghiện hút sử dụng ma túy trái phép trên địa bàn tỉnh hiện nay diễn biến phức tạp, có chiều hướng gia tăng nhất là trong năm 2003 (có 24 đối tượng nghiện, trong đó 7 học sinh, số còn lại là lao động làm ăn hoặc đi học các tỉnh bị nghiện và trở về địa phương sinh sống. - Số người nghiện hiện nay có xu hướng trẻ hóa từ 18-45 tuổi là 60 người/109 người (60,55%) so với tổng số. - Loại ma túy bọn tội phạm tàng trữ, vận chuyển, buôn bán và tổ chức sử dụng trái phép hiện nay rất gọn nhẹ, hình thức rất đơn giản, dễ cất giấu. 2.3. Công tác đấu tranh chống tội phạm về ma túy và triệt phá các tụ điểm về ma túy: Toàn tỉnh có 33 mạng lưới bí mật của lực lượng Cảnh sát phòng chống tội phạm về ma túy, trong đó cơ sở bí mật 30 và HTBM: 3. Nếu so với thời điểm từ năm 1997 trở về trước trên địa bàn tỉnh có nhiều tụ điểm phức tạp về tệ nạn xã hội và tệ nạn ma túy: khu vực Ga Quy Nhơn, công viên Quang Trung, xóm nhà đèn....thì đến nay các tụ điểm này không còn tệ nạn mua bán tổ chức sử dụng trái phép các chất ma túy, tình hình an ninh trật tự đã ổn định, phong trào quần chúng nhân dân tham gia bảo vệ An ninh tổ quốc được khơi dậy và nhân dân đồng tình ủng hộ. * Những tồn tại và nhược điểm trong công tác phòng chống ma túy: - Việc triển khai thực hiện các Chỉ thị, Nghị quyết của Đảng, Chính phủ và của Tỉnh trong công tác phòng chống ma túy ở một số ban ngành, cơ quan chưa được thực hiện đồng bộ, tổ chức quản lý chưa thực sự sâu sát, chưa làm hết chức năng nhiệm vụ của ngành theo pháp luật quy định. - Công tác tuyên truyền giáo dục tuy có nhiều chuyển biến và thu được kết quả nhất định song về hình thức và nội dung chưa thực sự sinh động. Vẫn còn tỷ lệ 23,13% = 347 phiếu/1000 dân chưa được tuyên truyền về phòng chống ma túy. - Tình hình nghiện ma túy trong xã hội nói chung vẫn còn phức tạp, chất lượng cai nghiện còn thấp. Đặc bịêt là công tác quản lý sau cai nghiện bất cập, tỷ lệ nghiện còn cao, các cấp, các ngành chưa thực sự quan tâm đúng mức đến công tác quản lý sau cai nghiện. - Lực lượng phòng chống ma túy chuyên trách của ngành công an còn mỏng (toàn tỉnh có 20 cán bộ chiến sỹ làm công tác phòng chống ma túy). Việc phối hợp giữa Công an, Hải quan, Bội đội biên phòng, Cảnh sát biển chưa chặt chẽ, các trang thiết bị phục vụ phát hiện ma túy còn hạn chế, lạc hậu. Chương III: Một số giải pháp chủ yếu nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống ma túy ở tỉnh Bình Định: 3.1. Các giải pháp chung: - Phát huy sức mạnh của cả hệ thống chính trị, các tổ chức xã hội và nhân dân trong đấu tranh phòng chống tội phạm về ma túy dưới sự lãnh đạo của các cấp uỷ Đảng; sự điều hành của chính quyền các cấp. - Tăng cường các biện pháp phòng ngừa xã hội nhằm phát huy sức mạnh của toàn xã hội trong phòng chống ma túy trên địa bàn tỉnh. - Giải quyết vấn đề xã hội, xóa đói giảm nghèo, phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh là những vấn đề rất cơ bản của công tác phòng ngừa tội phạm về tệ nạn xã hội. - Giải quyết đồng bộ, có hiệu quả mối quan hệ “cung” và “cầu”, chủ động đấu tranh ngăn chặn các “nguồn” ma túy vận chuyển bất hợp pháp vào tỉnh ta chính là giải quyết nguyên nhân, điều kiện phát sinh tội phạm về ma túy. - Tăng cường sự chỉ đạo thống nhất và phối hợp giữa lực lượng chuyên trách với các sở, ngành trong đấu tranh phòng chống ma túy. 3.2. Các giải pháp riêng: - Điều tra cơ bản nắm chắc tình hình có liên quan đến tội phạm về ma túy, xác định đối tượng địa bàn, tuyến trọng điểm cần tập trung lực lượng đấu tranh. - Chấn chỉnh gắn với tiếp tục đổi mới mạnh mẽ công tác phòng ngừa nghiệp vụ, đặc biệt là nâng cao hiệu quả công tác kiểm tra các đối tượng có liên quan đến tội phạm về ma túy. - Xây dựng và bố trí mạng lưới bí mật đủ sức quán xuyến địa bàn, đối tượng và điều tra phát hiện tội phạm về ma túy. - Tăng cường và nâng cao hiệu quả các hình thức trấn áp, xử lý các hành vi phạm tội ma túy và triệt phá các tụ điểm về ma túy. - Quản lý và kiểm sóat chặt chẽ người nghiện ma túy. - Tăng cường sự chỉ đạo thống nhất và phối hợp các lực lượng: Công an, Hải quan, Bộ đội Biên phòng, Lao động thương binh và xã hội trong đấu tranh phòng chống ma túy. - Từng bước đáp ứng mua sắm trang bị máy móc, phương tiện kỹ thuật để đảm bảo yêu cầu công tác phòng ngừa và đấu tranh chống tội phạm về ma túy, kiểm sóat ma túy của các lực lượng trực tiếp, đặc biệt là lực lượng Cảnh sát phòng chống tội phạm về ma túy của Công an tỉnh. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ: Kết luận: Trong những năm qua, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp toàn diện của Tỉnh uỷ, UBND tỉnh và triển khai thực hiện của các cấp, các ngành, đoàn thể, tổ chức xã hội và mọi tầng lớp nhân dân trong công tác phòng ngừa đấu tranh chống tội phạm về ma túy, tệ nạn nghiện hút ma túy bước đầu đã thu được một số kết quả quan trọng, hạn chế sự gia tăng của tội phạm và tình hình nghiện hút, sử dụng ma túy trái phép trên địa bàn tỉnh. Kiến nghị: - Cần tăng cường sự lãnh đạo của các Cấp uỷ đảng và chính quyền các cấp, đặc biệt là ở cấp cơ sở xã, phường, thị trấn và các huyện, thành phố trong tỉnh. - UBND tỉnh cần sớm có chỉ đạo kiện toàn ban chỉ đạo phòng chống AIDS và phòng chống tệ nạn ma túy, mại dâm theo hướng gọn nhẹ, chuyên sâu. Kiện toàn Ban thường trực phòng chống ma túy tỉnh giúp việc cho ban chỉ đạo tỉnh theo hướng tập trung, hoạt động chuyên trách không nên kiêm nhiệm như hiện nay sẽ phân tán, kém hiệu quả. - Bộ Công an cần khẩn trương phê duyệt đề án thành lập phòng Cảnh sát chống tội phạm về ma túy - UBND tỉnh (Ban chỉ đạo) chỉ đạo ngành lao động thương binh và xã hội, ngành y tế có kế hoạch tổng rà sóat phân loại tất cả đối tượng nghiện ma túy đang ở ngoài xã hội và ở trung tâm cai nghiện để có biện pháp quản lý chặt chẽ, tổ chức cai nghiện, quản lý sau cai nghiện đạt hiệu quả. - Giám đốc Cục Hải quan, Bộ Chỉ huy Bộ đội biên phòng tăng cường biên chế, bố trí lực lượng chuyên trách của ngành nhằm đảm bảo công tác đấu tranh chống tội phạm buôn lậu ma túy trên tuyến biển đạt hiệu quả cao. - HĐND tỉnh, UBND tỉnh cần hỗ trợ kinh phí thuộc ngân sách địa phương hàng năm để đáp ứng trang bị công cụ, phương tiện chuyên dụng phục vụ công tác phòng chống tội phạm về ma túy và kiểm soát ma túy. Biên tập: ÁI THÙY
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||