BÁO CÁO TỔNG KẾT 10 NĂM HỘI THI SÁNG TẠO
KỸ THUẬT TỈNH (1998-2007)

Phong trào quần chúng tiến quân vào khoa học kỹ thuật là một cuộc vận động lớn mà Đảng và Nhà nước ta luôn luôn quan tâm chăm sóc và khuyến khích phát triển. Hội thi Sáng tạo kỹ thuật là sự vận dụng sáng tạo của phong trào này đã được Liên hiệp các hội Khoa học và kỹ thuật Việt Nam, Bộ Khoa học và Công nghệ, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh và các địa phương tổ chức trong 17 năm qua và đến Hội thi STKT toàn quốc lần thứ V (1998-1999) Liên hiệp các hội KH & KT Việt Nam đã chính thức được giao là cơ quan thường trực Hội thi.

Thực hiện chủ trương của Đảng và Nhà nước trong việc đẩy mạnh phong trào sáng kiến, cải tiến kỹ thuật trong sản xuất; Hưởng ứng Hội thi STKT toàn quốc lần thứ V (1998-1999), Ủy ban Nhân dân tỉnh Bình Định đã thành lập Ban Tổ chức Hội thi STKT tỉnh lần thứ I (1998-1999) và giao cho Liên hiệp các hội Khoa học và kỹ thuật là cơ quan thường trực phối hợp với Sở Khoa học Công nghệ, Liên đoàn Lao động tỉnh, Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tỉnh tổ chức triển khai Hội thi với sự tham gia tích cực của các ngành liên quan: Hội Liên hiệp phụ nữ, Tài chính, Nông nghiệp, Công nghiệp, Y tế, Giáo dục.... và thường xuyên hai năm một lần đến nay là Hội thi STKT tỉnh lần thứ V. Đến nay, Hội thi đã diễn ra 5 lần đúng tiến độ và đã gặt hái được nhiều kết quả đáng khích lệ.

I. NHỮNG KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC TRONG 10 NĂM HỘI THI SÁNG TẠO KỸ THUẬT TỈNH:
Tổng kết 10 năm Hội thi Sáng tạo kỹ thuật toàn tỉnh, Ban Tổ chức Hội thi xin đánh giá lại những kết quả đạt được của 5 lần tổ chức Hội thi.

        1. Kết quả đã đạt được:
        Với mục đích khơi dậy và đẩy mạnh phong trào sáng kiến cải tiến kỹ thuật và hỗ trợ các tài năng sáng tạo trong lao động, đẩy mạnh việc ứng dụng các giải pháp hữu ích, kỹ thuật tiến bộ vào sản xuất và đời sống, góp phần thực hiện nhiệm vụ kinh tế kỹ thuật của tỉnh nhà, Hội thi Sáng tạo kỹ thuật toàn tỉnh trong 10 năm qua đã thực sự hấp dẫn, lôi cuốn được mọi tầng lớp nhân dân với nhiều giải pháp tham dự có giá trị. Điều này được phản ánh cụ thể qua kết quả của 5 lần tổ chức Hội thi từ 1998- 2007:

Liên tục 10 năm tổ chức Hội thi STKT với 5 lần Hội thi, với những kết quả đã đạt được, có thể nêu lên một số nhận xét sau :

a/ Về đối tượng tham gia Hội thi: Hội thi Sáng tạo kỹ thuật tỉnh đã trở thành hình thức khơi dậy và khích lệ đông đảo quần chúng nhân dân trong tỉnh phát huy năng lực sáng tạo và ngày càng tạo ra nhiều giải pháp kỹ thuật và quản lý có giá trị.

Ở các Hội thi lần I, II Ban tổ chức Hội thi đã mở rộng thành phần tham dự thi cho các tổ chức và cá nhân là công dân Việt Nam có giải pháp kỹ thuật đáp ứng đủ tiêu chuẩn dự thi đều được tham dự Hội thi tỉnh Bình Định. Để phát huy hơn nữa tinh thần và tiềm năng lao động sáng tạo của người Bình Định đang sinh sống trên mọi miền tổ quốc đóng góp cho sự nghiệp phát triển kinh tế xã hội tỉnh nhà, bắt đầu từ Hội thi STKT tỉnh lần III, IV, V đối tượng dự thi Hội thi STKT tỉnh áp dụng cho các tổ chức đóng trên địa bàn tỉnh và công dân Việt Nam là người Bình Định đang sống trong và ngoài tỉnh đều được tham dự thi.

Hội thi STKT tỉnh đã thực sự lôi cuốn nhiều người không phân biệt lứa tuổi, trình độ học vấn, chuyên môn, thành phần kinh tế trong cả tỉnh. Trong số các giải pháp tham dự 5 lần Hội thi có lực lượng đáng kể là cán bộ KHKT trong các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh trong và ngoài quốc doanh, là học sinh, sinh viên, nông dân và đặc biệt là có sự tham gia của người khuyết tật... Sự góp mặt của họ đã phản ánh được sức lao động sáng tạo của người dân Bình Định.

b/ Về lĩnh vực dự thi:
Các lĩnh vực đề ra trong các lần Hội thi STKT tỉnh đều đi sát vào những vấn đề bức xúc nhất, có ảnh hưởng đến nhiều người và là mối quan tâm trong đời sống, sản xuất của xã hội. Lĩnh vực dự thi có tính đến mức phù hợp của mọi thành phần kinh tế, không đòi hỏi phải có trình độ học vấn cao và đầu tư vật chất lớn. Từ Hội thi STKT lần thứ V (2006-2007) không hạn chế lĩnh vực tham dự thi.

c/ Về công tác tổ chức Hội thi:

Công tác tổ chức và chỉ đạo triển khai Hội thi được UBND tỉnh coi trọng trên cơ sở lựa chọn nhân sự cho Ban Tổ chức Hội thi, sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan tổ chức Hội thi đặc biệt là Liên hiệp các hội Khoa học và kỹ thuật - cơ quan được giao nhiệm vụ cơ quan thường trực Hội thi trong suốt 10 năm qua. Trong các Hội thi lần I, II, V Ban Tổ chức Hội thi đã thành lập Ban Thư ký Hội thi nhằm giúp Ban Tổ chức thực hiện những công việc đề ra. Việc xây dựng nội dung Thể lệ Hội thi, lựa chọn các lĩnh vực thi, tuyên truyền thể lệ, phát động phong trào hưởng ứng Hội thi STKT tỉnh. Trên cơ sở các giải pháp đăng ký dự thi, Ban Tổ chức Hội thi đã xây dựng Bảng qui định chấm điểm cho các giải pháp kỹ thuật và quản lý. Các Ban giám khảo là những chuyên gia trong từng lĩnh vực có giải pháp dự thi, việc chấm thi được tổ chức nghiêm túc, công bằng, chính xác, đảm bảo tính khách quan cao nhất.

Về việc tuyên truyền và phổ biến áp dụng các giải pháp kỹ thuật, căn cứ vào tiêu chuẩn chấm thi đã được ban hành, tất cả các giải pháp tham dự thi có khả năng ứng dụng trong thực tế. Khoảng 50% các giải pháp đoạt giải thưởng đã và đang được áp dụng thành công trong sản xuất và đời sống, nhiều giải pháp phát huy, mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội cao. Trong, sau mỗi lần tổ chức Hội thi, các giải pháp đoạt giải đều được giới thiệu trên các phương tiện thông tin đại chúng: Báo Bình Định, Đài Phát thanh truyền hình tỉnh, tập san KH&CN của Sở Khoa học và công nghệ.
 

2. Những thiết sót và tồn tại của Hội thi STKT:
Bên cạnh những kết quả và ưu điểm trên, cũng còn tồn tại một số khuyết điểm, nhược điểm cần khắc phục là:

- Việc tuyên truyền, động viên, khuyến khích chưa sâu rộng nên chưa huy động hết các lực lượng khoa học kỹ thuật đi sâu vào nghiên cứu khoa học, thậm chí có đề tài nghiên cứu có kết quả tốt nhưng vẫn chưa tham gia Hội thi STKT.

- Việc tổ chức Hội thi còn lúng túng, thiếu khoa học. Ban Tổ chức Hội thi có lúc thành lập Ban thư ký giúp việc, có lúc không thành lập Ban thư ký. Nội dung thể lệ Hội thi chưa thật sự chặt chẽ, việc phân nhóm các lĩnh vực dự thi chưa hợp lý: như nông nghiệp, thủy sản là một lĩnh vực lớn của tỉnh nhưng không được phân thành nhóm riêng mà ghép chung với nhóm khác nên khó cho việc cho điểm và so sánh để trao giải thưởng. Việc chấm điểm thi có lúc còn thiếu khách quan và công bằng, quy chế chấm thi chưa thống nhất: có lần thi xét trao giải thưởng theo thang điểm chung cho các nhóm, có kỳ thì xét và trao giải thưởng riêng cho từng lĩnh vực dự thi. Vì xuất phát từ việc phân lĩnh vực dự thi chưa khoa học nên cách xét và trao giải thưởng theo kiểu gì cũng thiếu chính xác và công bằng.
 

- Giải thưởng cho Hội thi mới có từ nguồn ngân sách nhà nước, chưa huy động các nguồn đóng góp khác của xã hội làm cho giải thưởng phong phú hấp dẫn hơn.

 Thông qua Hội thi STKT toàn tỉnh 10 năm qua có thể khẳng định sự thành công của Hội thi và chứng tỏ phong trào sáng tạo kỹ thuật của quần chúng là rất phong phú, đa dạng, đầy tiềm năng. Để Hội thi STKT tỉnh thực sự trở thành sân chơi cho những người có tinh thần sáng tạo, Ban Tổ chức Hội thi cần rút kinh nghiệm những điểm chưa hoàn thiện trong công tác tổ chức Hội thi để Hội thi STKT toàn tỉnh ngày càng nhận được sự tham gia hưởng ứng của đông đảo người dân lao động trong tỉnh, tạo lên một phong trào sáng kiến, cải tiến kỹ thuật trong lao động sản xuất và đời sống.

Từ thực tiễn tổ chức và kết quả đạt được, Hội thi STKT toàn tỉnh 10 năm qua đã khẳng định đây là hình thức tập hợp thích hợp, vận động quần chúng phát huy sức lao động sáng tạo và giải quyết được một số vấn đề bức xúc về kinh tế, kỹ thuật của tỉnh nhà. Trong điều kiện phát triển khoa học - công nghệ phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, đội ngũ cán bộ KH & KT, nhân dân lao động trong tỉnh đã tập trung trí tuệ, sức lực nghiên cứu sáng tạo ra những công nghệ, kỹ thuật mới tiến bộ hơn và áp dụng vào đời sống sản xuất, mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội to lớn như các giải pháp nâng cao chất lượng dạy và học, giải pháp mang lại sức khỏe cho nhân dân, giải pháp nâng cao hiệu quả của sản xuất nông nghiệp; các giải pháp thiết kế chế tạo các dây chuyền, thiết bị sản xuất với giá thành hợp lý và tính năng không thua thiết bị nhập ngoại; các giải pháp nâng cao chất lượng phục vụ sản xuất hàng xuất khẩu, nâng cao hiệu quả khai thác tài nguyên khoáng sản... Thông qua Hội thi tôn vinh những sáng kiến nhỏ nhưng mang lại hiệu quả lớn.

Hội thi Sáng tạo kỹ thuật bước đầu trở thành hoạt động lao động sáng tạo của quần chúng, khơi dậy, tập hợp và khích lệ mọi người tham gia. Đối tượng dự thi đa dạng phong phú gồm các nhà khoa học, giáo viên, doanh nhân, công nhân, nông dân, học sinh, sinh viên... thuộc mọi thành phần, lứa tuổi ở trong tỉnh tham dự thi. Đại đa số các giải pháp là của người lao động trực tiếp sản xuất, kinh doanh và người lao động bình thường, đặc biệt là giải pháp “thiết kế hộp số de cho xe máy” của anh Võ Đình Minh là người khuyết tật đã tham dự Hội thi.
 

II. NHỮNG NHÂN TỐ QUYẾT ĐỊNH ĐỂ TỔ CHỨC THÀNH CÔNG HỘI THI

Với gần hai trăm giải pháp tham dự Hội thi trong 10 năm qua, Hội thi STKT toàn tỉnh ngày càng có uy tín, được xã hội công nhận. Có thành công đó là nhờ sự quan tâm, chỉ đạo trực tiếp của UBND tỉnh, sự phối hợp, hợp tác nhịp nhàng giữa cơ quan Thường trực Hội với các cơ quan đồng tổ chức Hội thi.
 

Trong 5 lần tổ chức Hội thi, Sở Khoa học và Công nghệ đã luôn chủ động, phối hợp chặt chẽ cùng Liên hiệp Hội trong việc xây dựng, ban hành nội dung Thể lệ Hội thi và thực hiện đúng tiến độ kế hoạch Hội thi đề ra. Hàng năm Sở Khoa học và Công nghệ luôn chủ động phối hợp với Liên hiệp hội để xây dựng dự toán, phân bổ kinh phí cho Hội thi... Đó là nhân tố tích cực quyết định thắng lợi của Hội thi Sáng tạo kỹ thuật toàn tỉnh.
 

Liên đoàn Lao động tỉnh với đội ngũ cán bộ, công nhân viên chức, đoàn viên công đoàn đông đảo trong toàn tỉnh là một lực lượng quan trọng tham gia Hội thi, các cơ quan lãnh đạo của Liên đoàn Lao động từ tỉnh đến cơ sở đã có vai trò to lớn trong việc hướng dẫn, động viên cán bộ công nhân viên chức trong tỉnh tham gia Hội thi với nhiều hình thức phong phú làm cho Hội thi trở thành phong trào quần chúng sâu rộng. Những hoạt động tham dự Hội thi rất phù hợp với phong trào thi đua yêu nước, phát huy lao động sáng tạo do hệ thống tổ chức công đoàn phát động từ Trung ương đến tận cơ sở. Việc tặng Bằng lao động sáng tạo của Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam cho các giải pháp đoạt giải thưởng Hội thi đã góp phần quan trọng để tôn vinh các tập thể, cá nhân đã có nhiều đóng góp cho phong trào quần chúng.
 

Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tỉnh là cơ quan tích cực tham gia tổ chức Hội thi. Với tinh thần dám nghĩ dám làm lực lượng thanh niên, công nhân, trí thức trẻ luôn đi đầu, gương mẫu và là lực lượng xung kích tiến quân vào KH & KT và đã thu được nhiều kết quả.
 

Liên hiệp các hội Khoa học và kỹ thuật tỉnh là cơ quan thường trực Hội thi STKT đã góp phần quan trọng tổ chức thắng lợi Hội thi. Với đông đảo các nhà khoa học và nhiều người là cán bộ đầu ngành, các Ban giám khảo do thường trực Hội thi đề xuất đã làm việc khoa học, công tâm và chính xác, xét chọn được những giải pháp có giá trị để đề nghị UBND tỉnh khen thưởng.
 

Sự tham gia nhiệt tình của các ngành, cơ sở sản xuất đã khẳng định tầm quan trọng và ảnh hưởng tích cực của việc tổ chức Hội thi Sáng tạo kỹ thuật phục vụ mục đích phát triển kinh tế xã hội, kỹ thuật trong thời kỳ đẩy nhanh quá trình hội nhập kinh tế của tỉnh. Tiêu biểu cho 5 lần tổ chức Hội thi có sự tham gia nhiệt tình của các ngành: Công nghiệp, Nông nghiệp, Giáo dục và đào tạo... Các đơn vị sản xuất, kinh doanh: Công ty Dược - Trang thiết bị Y tế, Công ty khoáng sản Bimal, doanh nghiệp tư nhân Trung Thành, doanh nghiệp cơ khí Đông Hải, Văn Dương..., khối trường đào tạo, dạy nghề có trường Cao đẳng nghề Quy Nhơn...
 

III. NHỮNG BÀI HỌC KINH NGHIỆM TỪ 10 NĂM TỔ CHỨC HỘI THI STKT TỈNH.

Hội thi sáng tạo kỹ thuật tỉnh do UBND tỉnh chủ trì, giao cho Liên hiệp các hội Khoa học và kỹ thuật là cơ quan thường trực Hội thi phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ, Liên đoàn Lao động tỉnh, Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh tỉnh đã tổ chức thành công 5 lần Hội thi STKT toàn tỉnh; Công tác tổ chức Hội thi đạt nhiều kết quả khả quan, đánh dấu sự lớn mạnh vượt bậc của Hội thi STKT nói riêng và phong trào quần chúng tiến quân vào khoa học nói chung. Từ kết quả đó, Ban Tổ chức Hội thi rút ra một số bài học kinh nghiệm sau:
 

Một là: Cần thành lập một Ban Tổ chức Hội thi gồm những thành viên có năng lực, nhiệt tình, tâm huyết trong việc chỉ đạo, hướng dẫn tổ chức Hội thi, tạo ra phong trào thi đua lao động sáng tạo kỹ thuật cả bề rộng lẫn chiều sâu nhằm phát huy nội lực, khuyến khích, động viên đội ngũ cán bộ KH & KT và quần chúng lao động say mê đi sâu nghiên cứu, cải tiến kỹ thuật để ngày càng có nhiều giải pháp STKT đáp ứng nhu cầu sản xuất và đời sống của nhân dân lao động trong tỉnh.

Hai là: các cấp, các ngành cần nhận thức đầy đủ tầm quan trọng và có hành động cụ thể, thiết thực tới phong trào Hội thi STKT để khơi dậy những tiềm năng sáng tạo còn tiềm ẩn trong cán bộ, công nhân viên và nhân dân lao động. Kinh nghiệm thực tiễn cho thấy cơ quan nào, đơn vị nào quan tâm thiết thực và có sự chỉ đạo sâu sát, cụ thể hỗ trợ cho hoạt động sáng tạo thì ở đó có phong trào lao động sáng tạo đạt kết quả cao.
 

Ba là: đẩy mạnh công tác tuyên truyền Hội thi trên các phương tiện thông tin đại chúng như: báo, đài phát thanh, truyền hình, tờ rơi... để phổ biến sâu rộng các thông tin về đối tượng dự thi, lĩnh vực dự thi, điều kiện dự thi, cơ cấu giải thưởng... đến các cấp, các ngành và đông đảo quần chúng nhân dân trong cả tỉnh. Các cơ quan báo chí cần coi đây là nhiệm vụ chính trị của tỉnh để có kế hoạch cụ thể tuyên truyền một cách đầy đủ, sát thực hơn.
 

Bốn là: Ủy ban Nhân dân tỉnh, các cấp, các ngành, các cơ sở dành kinh phí từ nguồn kinh phí sự nghiệp khoa học và công nghệ, từ quá trình phát triển sản xuất cho đến việc tổ chức, tuyên truyền, chỉ đạo, hỗ trợ hoàn thiện giải pháp STKT và khen thưởng cho các tác giả đoạt giải thưởng Hội thi. Đây là yếu tố quan trọng quyết định cho việc triển khai Hội thi thuận lợi và đạt kết quả cao.
 

Năm là: Cần thành lập Ban Thư ký Hội thi để giúp việc cho Ban Tổ chức Hội thi trong quá trình triển khai thực hiện các công tác của Hội thi. Có sự phối hợp nhịp nhàng, chặt chẽ, phân công cụ thể giữa Ban Tổ chức và Ban Thư ký Hội thi trong việc hướng dẫn, đôn đốc, kiểm tra, hỗ trợ, hội họp, chấm điểm, xếp loại, lựa chọn, xét thưởng đảm bảo tính khoa học, khách quan, công tâm, chính xác.
 

Hơn ai hết, đội ngũ trí thức KH & CN tỉnh nhà thấy rõ trách nhiệm hết sức nặng nề của mình trước đòi hỏi của thực tế sản xuất và đời sống xã hội. Những khả năng sáng tạo kỹ thuật còn tiềm ẩn trong mỗi con người và những đòi hỏi thực tiễn là những cơ hội cho đội ngũ trí thức KH & CN và các tầng lớp nhân dân lao động trong tỉnh phát huy hơn nữa phong trào lao động sáng tạo, đáp ứng kịp thời với những yêu cầu bức bách của cuộc sống. Sự sáng tạo của nhân dân là vô cùng phong phú, nếu chúng ta biết khơi dậy, biết tổ chức thành phong trào thì những ý tưởng hay, những sáng tạo này mang lại những lợi ích to lớn trong sự nghiệp CNH - HĐH tỉnh nhà.
 

Để tổ chức tốt những Hội thi STKT lần sau, trước hết chúng ta cần thiết phải điều chỉnh, khắc phục kịp thời những tồn tại và khuyết điểm vừa qua, tạo lòng tin và sự quan tâm, ủng hộ nhiều hơn nữa của Tỉnh ủy, Ủy ban Nhân dân tỉnh và sự hợp tác, phối hợp chặt chẽ giữa 4 cơ quan đồng tổ chức Hội thi và của các ngành liên quan, sự phát huy thế mạnh của từng tổ chức dựa vào việc chỉ đạo thông suốt, kịp thời, tiếp tục duy trì và phát triển mạnh hơn nữa hình thức tổ chức Hội thi STKT ở cấp tỉnh và cấp cơ sở để tham gia Hội thi STKT toàn quốc; đồng thời đẩy mạnh công tác tuyên truyền phổ biến về Hội thi, giới thiệu những điển hình tiên tiến, những giải pháp có giá trị kinh tế - xã hội, hỗ trợ việc tạo ra và áp dụng ngày càng nhiều những kết quả lao động sáng tạo của quần chúng vào thực tế sản xuất và đời sống, thúc đẩy phát triển khoa học công nghệ trong sự nghiệp công nghiệp hóa - hiện đại hóa tỉnh nhà./.