Các tổ chức Khoa học công nghệ
    Chương trình, đề tài, dự án Khoa học công nghệ
    Cơ sở dữ liệu
    Sở hữu trí tuệ
    Tiêu chuẩn đo lường chất lượng
    Thị trường Công nghệ - Thiết bị
    Văn bản pháp luật
    Thủ tục hành chính
    Tạp chí KHCN
    ĐỊA CHÍ BÌNH ĐỊNH
    Hỏi đáp
  Tìm kiếm:
 
 

Truy cập:

2588590

Đang online:

29

  
>>  TẠP CHÍ KHOA HỌC CÔNG NGHỆ
Hình tượng LINGA và YONI trong điêu khắc CHAMPA

Tục thờ Linga và Yoni có nguồn gốc từ cộng đồng người sống ở vùng lưu vực Indus, thuộc chủng tộc Sumerian và Dravidan. Tín ngưỡng của họ gắn liền với thấn thoại về thần mẹ và sự thờ cúng âm lực, coi sinh thực khí là nguồn gốc của mọi sự sáng tạo.

Khi Ấn Độ giáo ra đời, theo thần thoại về Siva, thì vị thần này xuất hiện đầu tiên là một cột lửa hình dương vật. Sau này, con người đã biểu tượng hóa (Linga và Yoni) để thờ thần Siva, coi Linga là biểu hiện đặc tính dương, Yoni là biểu hiện đặc tính âm của thần. Dạng Linga kết hợp với Yoni hay còn gọi là Linga-Yoni được coi là biểu tượng sự sáng tạo của thần Siva. Ở dạng này, thần Siva còn được gọi là “Thần giấc ngủ”.

Linga, Yoni không chỉ được tôn thờ ở Ấn Độ, mà còn được tôn thờ khá phổ biến ở các nước có sự tiếp thu và chịu sự ảnh hưởng của Ấn Độ giáo, trong đó có Champa lúc bấy giờ.

Linga và Yoni ở Champa có những đặc điểm riêng của nó và không ở đâu Linga, Yoni lại có số lượng nhiều, hình dáng đa dạng và kích thước lớn như ở Champa. Loại hình Linga, Yoni ở Champa có thể được coi là một trong những biểu hiện về sự ảnh hưởng sâu đậm văn hóa, tôn giáo của Ấn Độ mà Champa lại là biểu hiện mạnh mẽ nhất về Champa hóa những yếu tố văn hóa, tôn giáo tiếp thu được của Ấn Độ giáo.

Hình tượng Linga ở điêu khắc Champa có một đặc điểm gần như phổ biến là trên đầu Linga thường hơi bằng, trừ số rất ít có hình vòng cầu hoặc hình chóp. Linga có ba loại cơ bản. Loại chỉ là một khối bốn cạnh. Loại Linga có hai phần, phần trên là khối hình trụ tròn, phần dưới là khối bát giác hoặc khối vuông. Loại thứ ba gồm có ba phần, phần trên là khối hình trụ tròn, phần dưới là khối bát giác, ở phần dưới cùng là khối vuông. Loại thứ ba khá phổ biến ở điêu khắc Champa, là biểu thị ý niệm tôn thờ cả ba vị thần của Ấn Độ giáo (Brama, Visnu, Siva) còn được gọi là “Tam vị nhất linh”, trong chừng mực nào đó lại mang ý nghĩa nhấn mạnh yếu tố vương quyền ở Champa. Mặt khác, việc biểu thị Linga gồm ba phần như trên có thể còn mang ý nghĩa triết học của duy vật tự phát về sự giải thích quá trình phát sinh, phát triển và diệt vong của sự vật, cũng như việc quy tụ các vị thần thánh ba ngôi tối linh trong Ấn Độ giáo, là sự giải thích thế giới trong sự vận động với ba khuynh hướng tất yếu và căn bản là: sáng tạo (vật được sinh ra), bảo tồn (vật được tồn tại), hủy diệt (sự vật được biến đổi sang cái mới) của triết học Ấn Độ.

Ngoài ra Linga còn thể hiện loại hình có mặt người trên đỉnh, được gọi là Mukha-Linga. Hầu như trong điêu khắc Champa chỉ mới thấy một trường hợp, đó là Mukha-Linga ở trong lòng tháp chính Po klaun Garai và đó cũng có thể là hình tượng muốn biểu thị vua Po klaun Garai. Đối với trường hợp này, cho thấy sự biểu thị có hàm ý muốn nhấn mạnh sự kết hợp giữa vương quyền và thần quyền một cách chặt chẽ.

Hình tượng Yoni trong điêu khắc Champa cũng rất đa dạng, nhìn chung có các loại hình chính như loại khối hình chữ nhật hoặc gần khối vuông, loại hình khối tròn, được trang trí xung quanh hình cánh sen và đặc biệt Yoni loại khối tròn nhưng xung quanhlại trang trí hình ngực phụ nữ (Yoni tháp Mẫm Bình Định hiện đang trưng bày ở Bảo tàng điêu khắc Chàm Đà Nẵng).

Thông thường Linga và Yoni kết hợp với nhau tạo thành một chỉnh thể gọi chung là Linga-Yoni. Đa số mỗi bệ Yoni, trên đó được thể hiện một Linga; nhưng trong điêu khắc Champa có trường hợp ở bệ được thể hiện trên đó nhiều Linga và đặc biệt hơn nữa là trên Yoni lại được thay thế Linga bằng hình người (hay thần) ngồi trên đó, như bộ Yoni ở tháp chính Po Naga Nha Trang, có thể đây là hình tượng nữ thần Po Naga.

Như vậy Linga và Yoni trong điêu khắc Champa rất đa dạng loại hình và có thể  được hàm ý mang nhiều ý nghĩa khác nhau. Chắc chắn không chỉ đơn thuần là biểu tượng của thần Siva theo cách nghĩ thông thường. Điều đó cũng đã nói lên rằng vì sao rất nhiều ý kiến khác nhau của việc giải thích về hình tượng Linga, Yoni trong điêu khắc Champa.

Những tác phẩm điêu khắc Champa mang phong cách Bình Định, theo chúng tôi được biết, hiện Bảo tàng Điêu khắc Chàm Đà Nẵng tàng trữ 1 Linga và 2 Yoni có nguồn gốc từ Bình Định; chùa Thiên Trúc xã Phước Hòa huyện Tuy Phước (kế bên tháp Bình Lâm) hiện đang lưu giữ 1 Linga gồm hai phần có kích thước tương đối lớn. Bảo tàng Tổng hợp Bình Định hiện đang lưu giữ và trưng bày 1 Linga hình chóp 8 cạnh, được chuyển về từ huyện An Nhơn.

NGUYỄN VĂN NGỌC 

TRONG SỐ NÀY:
Lộ trình afta cơ hội và thách thức cho Bình Định
Dịch tôm ven đầm Thị Nại
Có một trang trại trồng điều mang lại hiệu quả kinh tế cao
Một sinh viên 3 năm liền đạt giải toán Olympic
Vài nét về trang Web Sở Khoa học và Công nghệ Bình Định
Bình Định sau 3 năm thực hiện đề án "Giảng dạy tin học trong trường phổ thông - giai đoạn 2001 -2005"
Đã có công nghệ xử lý nước thải tinh bột mì cho làng nghề
Nuôi cấy, bảo tồn rạn san hô khu vực Hòn Ngang
Tóm tắt quy trình kỹ thuật cải tiến làng câu cá ngừ đại dương
IMPLANON- Thuốc cấy tránh thai mới đang áp dụng ở Bình Định
“Chúng ta muốn biển và đại dương sống hay chết”
Nay không nhẹ tay nữa - buộc các doanh nghiệp phải đầu tư xử lý nước thải
Phòng chống ngộ độc thực phẩm trong mùa hè
Hiệu quả công trình nước sạch từ chương trình 135 ở Canh Hòa
“Làng đá” hôm nay
Tìm hiểu hệ sinh thái rừng ngập mặn
Tác động qua lại giữa toàn cầu hoá, khu vực hoá kinh tế với phát triển khoa học và công nghệ
Độc quyền sử dụng nhãn hiệu hàng hóa – doanh nghiệp cần biết
Cẩn thận khi dùng phẩm màu trong thực phẩm
Cây móng lưng rồng rất tốt cho viêm gan tắc mật và cầm máu
Dừa cạn một cây thuốc quý chữa nhiều bệnh về nội khoa
Của Bộ trưởng Bộ Công an về danh mục bí mật nhà nước độ mật thuộc lĩnh vực khoa học và công nghệ
Hội thảo về chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm
Xã TAM QUAN BẮC: xây dựng hệ thống nước sinh hoạt - công suất 2000m3/ngàhội thảo về chất lượng vệ sinh an toàn thực phẩm
Ngày 21/05/2004, Hội đồng Khoa học chuyên ngành của tỉnh tổ chức nghiệm thu đề tài: “Xây dựng mô hình sản xuất rau an toàn tại Thành phố Quy Nhơn”
Kết quả hội thi tin học trẻ không chuyên toàn tỉnh lần thứ X- 2004
Đã có 5 xã, thị trấn đăng ký “Xây dựng mô hình đưa thông tin khoa học và công nghệ phục vụ phát triển kinh tế- xã hội nông thôn, miền núi tỉnh Bình Định”.
TRUNG TÂM HỖ TRỢ PHÁT TRIỂN CNTT BÌNH ĐỊNH: tháng 4 khai giảng 2 lớp học về lập trình viên và quản trị mạng
Đưa trang thông tin điện tử Bình Định lên mạng INTERNET
UBND tỉnh vừa có công văn số 1197/UB-ĐN, ngày 24-5-2004 cho phép Công ty Gert Grabowski Projektmanagement đặt cột đo gió tại Nhơn Lý, TP Quy Nhơn
Kết quả Hội thi Sáng tạo kỹ thuật tỉnh Bình Định lần thứ 3 - năm (2002 – 2003)
Nuôi trồng tảo Spirulina: Thu nhập 1,2 tỷ đồng/năm
Sinh viên CNTT chưa đáp ứng được nhu cầu tuyển dụng
Chế tạo thành công máy trồng mía đầu tiên tại Việt Nam
 
  

 

 

KỶ YẾU KH&CN
- Giai đoạn 1991-2000
- Giai đoạn 2001-2005
- Giai đoạn 2006-2010

  Hội Nghị KH&CN các  tỉnh Nam Trung Bộ và Tây Nguyên lần thứ VII

Chương trình đưa  thông tin KH&CN  phục vụ phát triển KTXH nông thôn  và  miền  núi

 

  

      Website Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Bình Định.                         
      Theo Giấy phép số 231/GP-BC do Cục Báo chí - Bộ Văn hoá Thông tin cấp ngày 06/06/2007.
      Quản lý và nhập tin:
Phòng Quản lý Chuyên ngành, Sở Khoa học & Công nghệ Bình Định.
      Người chịu trách nhiệm chính: TS. Võ Ngọc Anh - Phó Giám đốc Sở.

Địa Chỉ: 68 Lê Duẩn, TP.Quy Nhơn, Tỉnh Bình Định.

ĐT: 056.3524791 -  056.3522075   * Fax: 056.3523661.

Email: sokhcnbd@vnn.vn.